A gefnu tilefni: Enn um tengsl rkis og kirkju

bakanka snum, Askiljum til jfnuar, sem birtist Frttablainu 21. jn sastliinn, ltur Kolbeinn Propp a v liggja a jkirkjan nverandi mynd heyri til linum tma og hafi einungis haldi velli fram ennan dag v hn s teng[d] vi rkisstyrkta ndunarvl sem g og og allir arir skattgreiendur borga". Kolbeinn virist ennfremur eirrar skounar a hr komi fram mikill jfnuur sem gangi freklega gegn rtti og frelsi annarra og hljti a vinna gegn v samflagi sem vi viljum tilheyra. v skuli Askilj[a] til jfnuar".

Ltum a liggja milli hluta a s askilnaur er egar orin a flestu leyti, enda er jkirkjan sjlfst stofnun og sjlfstur rttaraili sem ber rttindi og skyldur a lgum. En burts fr v er jkirkjan ekki hafin yfir gagnrni frekar en anna mannlegu samflagi, og er rtt og skylt a benda a sem betur m fara egar hn er annars vegar. er sjlfsagt a gera breytingar til bta rkjandi fyrirkomulagi egar ess gerist rf og vilji stendur til ess. jkirkjan er ar ekki undanskilin.

En eirri umru duga ekki til formlalausir ankar bor vi sem Kolbeinn leggur fram. a er elileg krafa a rtt s fari me mlavexti, enda leitt egar mlflutningur verur villandi og rurskenndur, eins og svo oft vill vera egar jkirkjan er gagnrnd. a snir sig ekki sst egar kemur a fjrhagslegum samskiptum jkirkjunnar og rkisins, hina rkisstyrkt[u] ndunarvl" sem Kolbeinn kallar svo. a s til a ra stugan - svo oft hefur essi misskilningur veri leirttur - get g ekki lti hj la a minna hi rtta essu samhengi.

Tekjur jkirkjunnar byggja lgvrum samningi vi rki grundvelli kirkjueigna. Samkvmt honum afhendir jkirkjan rkinu miklar eignir sem mti greiir tilteknum fjlda presta og starfsmanna jkirkjunnar laun. essi samningur hefur ekkert a gera me trfrelsi n stendur gegn v! er str hluti af tekjum jkirkjunnar flgin sknargjldunum, sem eru flagsgjld eirra sem skrir eru jkirkjuna. Rki innheimtir au fyrir jkirkjuna sem og fyrir nnur trflg. Hva sknargjldin varar m geta ess a rki hefur treka skert au me einhlia lagasetningu fr v sem sami var um egar nverandi fyrirkomulagi var komi .

Hr er um tekjur jkirkjunnar a ra a langstrstum hluta. essu samhengi m lka hafa huga a jkirkjan veitir landsmnnum llum vtka jnustu h trflagsaild. Auk ess stendur hn vr um mikil menningarvermti sem flgin eru gmlum kirkjum sem rki hefur frilst. er talin ll s blmlega menning sem jkirkjan rktar me margvslegu mti um land allt.

essum efnum er sur en svo gengi rtt einstaklinga ea annarra trflaga, lkt v sem Kolbeinn ltur a liggja. Raunin er s a mannrttindadmar hafa falli sem taka af ll tvmli um a staa jkirkjunnar gangi ekki gegn trfrelsiskvi stjrnarskrrinnar og almennum mannrttindum. ber ennfremur a geta ess a ar sem skili hefur milli jkirkjunnar og annarra trflaga fjrhagslegum efnum hefur jkirkjan bent a elilegt s a rki rtti vi hlut eirra. a var meal annars gert ri 2000 tengslum vi kristnitkuhtina.

a sem mnnum finnst um jkirkjuna og erindi hennar gildir einu essu samhengi. jkirkjan sjlfsagt tilkall til eirra rttinda sem elileg ykja rttsnu samflagi ar sem fari er a lgum. Enda tt anna mtti skilja af grein hans leyfi g mr a tla a Kolbeinn Propp s mr sammla um a.


Gustr og Miklihvellur

StjrnuokaSamkvmt njum jarplsi Gallups trir mikill meirihluti slendinga, ea alls 71 prsent, Gu ea ra mttarvald. a eru ngjulegar frttir.

Hitt er athygli vert a einungis 22 prsent tra v a Gu hafi skapa alheiminn. 68 prsent telja ess sta a alheimurinn hafi ori til Miklahvelli sem svo er nefndur. Af essu mtti tla a kenningin um Miklahvell og trin Gu sem skapara alheimsins vru andstur. (annig var mguleikunum raunar stillt upp knnuninni.)

etta vekur upp msar spurningar. Ein er s hvernig Gu getur veri Gu rttum skilningi ess ors en ekki veri byrgur fyrir tilvist alheimsins. a er umhugsunarvert.

Miklihvellur er s vitekna kenning a alheimurinn eigi sr upphaf. Samkvmt henni er alheimurinn ekki eilfur heldur var hann til tilgreindu augnabliki fortinni. Me rum orum er hugtaki Miklihvellur nota um ann atbur sem markai upphaf tmans og alls rms, efnis og orku. Samkvmt v var alheimurinn alls ekki til fyrir Miklahvell.

Miklahvellskenningin hefur veri svo rkulega stafest me athugunum og mlingum a dag tra nnast allir v a alheimurinn hafi ori til Miklahvelli", svo vitna s til ora hins ekkta elisfrings Stephen Hawking.

Hvaa ingu hefur etta?

Segjum a srt gngufer me vini num og heyrir allt einu grarlega mikinn og hvran hvell. ltur skelfingu lostinn vin inn og spyr hva skpunum hafi gerst. Vinurinn horfir ig af nokkurri undrun og segir san af stillingu: Vertu n rlegur. Ekkert gerist. a var ekkert sem orsakai ennan hvell. arft ekki a hafa neinar hyggjur. Hann kom upp r engu."

mundir ekki fallast jafnfrleitt svar. veist mtavel a af engu kemur ekkert og a allt sem verur til sr orsk.

a sem gildir um ltinn hvell lka vi um mikinn hvell. A alheimurinn eigi sr upphaf merkir a hann sr orsk. S orsk er eli mlsins samkvmt utan og ofan vi alheiminn sjlfan v hn orsakai alheiminn. Hn er v handan tma, rms, efnis og orku. Orskin er utan og ofan vi hinn nttrulega veruleika sem alheimurinn er og v er hn rttum skilningi yfirnttruleg. Sem orsk tma, rms og efnis er hn jafnframt bundin af tma, rmi og efni og ar af leiandi eilf, rmislaus og efnisleg.

Hva svo sem slk orsk er kllu er sur en svo vieigandi a kalla hana Gu. Raunar er a hsta mta skynsamlegt.

Ummli breska elisfringsins Arthur Eddingtons koma hr til hugar: Upphaf alheimsins felur sr slka erfileika a eir eru yfirstganlegir nema vi sum tilbin til a lta a sem hreint og beint yfirnttrulegt." Margir vsindamenn hafa teki undir a, meal annars elisfringurinn Robert Jastrow, sem gekk enn lengra ummlum snum: Stjrnufringar hafa mla sig t horn. Me eigin aferum hafa eir snt a alheimurinn var til fyrir skpun sem leiddi til alls sem fyrir augu ber . . . A hr s eitthva a verki sem g og arir myndum kalla yfirnttrulegt tel g vsindalega sannaa stareynd."

Hvers vegna gera sumir jafn skarpan greinarmun skpun alheimsins og Miklahvelli og urnefnd knnun ber vitni um? Ef til vill vegna skpunarfrsgu Biblunnar. Miklihvellur kemur ar hvergi beint vi sgu svo sem von er.

Skpunarfrsaga Biblunnar er margslungin frsaga sem allt of sjaldan er lesin snum eigin forsendum og elilegu og rttu samhengi. egar a er gert kemur hins vegar ljs a ekki er um a ra tilraun til a tskra tilur alheimsins vsindalegum skilningi. Markmi skpunarfrsgunnar er fyrst og sast a bera fram me snum htti jtningu a Gu er skaparinn og ennfremur a mila eirri trarsannfringu a sta ess a alheimurinn er til er s a Gu kva a skapa hann.

Hr er engin mtsgn fer!

sta ess a grafa undan biblulegri skpunartr sktur kenningin um Miklahvell mjg svo sterkum vsindalegum stoum undir skynsamlegu sannfringu kristins flks fr upphafi a upphafi skapai Gu himinn og jr [.e. alheiminn]" (1Ms 1.1).

a er sannarlega umhugsunarvert, hva sem ru lur.

* * * *

Greinina m einnig lesa www.tru.is


Jess var sannarlega til

tgwwtposterimage300dpi_524x640.jpg

ann 3. janar sastliinn birtist Frttablainu greinin Jess var lklega til. ar stahfir strfringurinn Pawel Bartoszek a t fr sagnfrilegu sjnarhorni s lti anna hgt a vita um Jes fr Nasaret en a hann hafi lklega" veri til. Ekkert liggur eirri stahfingu til grundvallar anna en frekari stahfingar um meintan skort sgulegum heimildum um persnu og lf Jes. Engar heimildir su til um Jes fr hendi eirra sem ekktu hann. Ennfremur su samtmaheimildir utan Nja testamentisins undarlega hljar um Jes. hafi r litlu heimildir sem eru til misst gildi sitt mefrum kirkjunnar sem einkum vildi varveita eigin tgfu af lfi og daua Jes og v haldi sumu til haga en hent ru.

ljsi eirrar sgulegu efahyggju sem hfundur talar fyrir vekur athygli hversu vel hann treystir sr til a fella sgulega dma um kristna tr. Hva sem v lur er algengt a heyra guleysingja stahfa me essum htti. Ekki er jafnalgengt a slkum mlflutningi fylgi grundu og haldbr rk og er umrdd grein ekki undantekning.

v ljsi er vert a minnast nokkur atrii sem rtt er a hafa huga - enda tt mrgu ru mtti bta vi.

Tu heinir hfundar minnast Jes innan vi 150 rum eftir daua hans. a er ekki lti og raun rkulegri vitnisburur en arar ekktar persnur sgunnar stta af. Engir essara hfunda voru srstaklega hlihollir kristinni tr og msir hverjir beinlnis fjandsamlegir hennar gar. meal essara hfunda eru sagnaritaranir Jsefus, Tactus og Seutnus, sem uppi voru fyrstu ld. Hva sem anna m um r segja leia essar heimildir ljs sgu sem samsvarar vel eirri sem birtist Nja testamentinu: dgum Tberusar keisara var uppi gyingur a nafni Jess. Hann var kennari sem tti gera undravera hluti. Hann var krossfestur tmum Pontusar Platusar og tti sr fylgjendur eftir daua sinn. Um etta er ekki deilt. Eingngu grundvelli essara heimilda vitum vi meira um Jes en flesta ara fr fornld.

ber a hafa hugfast a egar Nja testamenti var rita var kirkjan ekki komin til sgunnar sem skipulg stofnun. vert mti var hn fmennur, lglegur, valdalaus og ofsttur hpur flks. a sem vi ekkjum sem Nja testamenti er raun safn sjlfstra heimilda fr fyrstu ratugunum eftir daua Jes. Sem ritsafn verur Nja testamenti endanlega til 4. ldinni.

essi rit eru ennfremur einstk a mrgu leyti. Engin rit fornaldar eru til jafnmrgum handritum (mrgum sundum) ea jafngmlum. Af v vitum vi a ritin hafa varveist svo a segja breytt fram okkar daga. eru rit Nja testamentisins einstk me tilliti til ess hversu trlega nlgt au liggja tma eim atburum sem au greina fr. v samhengi m minna a Arran og Pltarch rita visgur snar um Alexander mikla 400 rum eftir daua Alexanders. rtt fyrir a eru r litnar reianlegar heimildir. lkt essu eru elstu varveittu brf Pls postula ritu aeins 15-20 rum eftir daua Jes. Hafa ber huga a Pll byggir enn eldri heimildum. a sama vi um guspjllin. au eru ritu fyrstu ratugunum eftir daua Jes og byggja heimildum sem liggja mjg nrri atburunum sjlfum, aeins rfum rum a sumra mati. Af essu m sj a stahfingar um gosguleg hrif eru frilega byrgar. Klassskir sagnfringar, (t.d. A.N. Sherwin-White) hafa snt fram a ekki var ngur tmi til a gosguleg hrif skyggu kjarna eirra sgulegu atbura sem guspjllin greina fr.

etta m lka merkja eirri stareynd a rit Nja testamentisins greina fr persnum og stum sem eiga sr raunverulega sgulega sto, eins og sj m af heimildum utan Nja testamentisins og fornleifarannsknum. Lkasarguspjall er gott dmi. S frsgn er afrakstur beinnar sgulegrar rannsknar guspjallamannsins lfi og starfi Jes, sem fl m.a. sr samtl vi sjnarvotta og sem ekktu til vi og sgu Jes (sbr. Lk 1.1-4). Frsgn Lkasarguspjalls skarast jafnframt mjg vi veraldlega sgu sns tma. Rannsknir hafa snt a egar svo ber vi er Lkasarguspjall mjg reianlegt sgulegu tilliti.

Raunin er s a ef sgulegt gildi guspjallanna og annarra rita Nja testamentisins er vfengt verur a vfengja alla ekkingu okkar sgu hins grsk-rmverska heims.

rtt fyrir etta minna msir a Nja testamenti var rita af kristnu flki sem vart hafi veri hlutlaust. Gildi ess s v lti. J, vissulega voru ritin skrifu af kristnu flki. Mikilvgari spurning er hvers vegna a snrist til kristinnar trar. Burts fr v arf a hafa huga a ll rit eru skrifu af stu. Rit Nja testamentisins eru ekki undantekning frekar en arar sgulegar heimildir. En a gerir au ekki sjlfkrafa a staleysum. Vitanlega voru hfundar Nja testamentisins ekki hlutlausir, ekkert frekar en eir guleysingjar sem gagnrna allt fram ennan dag. En flk getur haldi stareyndum til haga a s ekki hlutlaust me tilliti til eirra. Vitnisburur eirra sem upplifu helfrina er sannarlega ekki hlutlaus. eir sem reyndu hana eigin skinni voru ekki hlutlausir horfendur. En a rrir ekki vitnisbur eirra. vert mti.

raun m segja a kristi flk tti ru fremur miki undir v a stareyndum um lf og starf Jes vri haldi rttilega til haga. Og hvers vegna hefu hfundarnir tt a ljga? Engin byrgur sagnfringur telur a Nja testamentisins s helber lygasaga ea samsriskenning. m spyrja af hverju etta aluflk hefi spunni upp lygasgu frammi fyrir fjandsamlegum valdhfum gyinga og rmverja? Af hverju hefu fylgjendur Jes yfirgefi ryggi eigin trar og hefar? Fyrir upphef, hrif og vld? Nei, eir uppskru hi gagnsta - misskilning, hfnun, ofsknir, harri og daua. Eitthva alveg srstakt hefur urft til.

v neita margir og benda kraftaverkin. au geta ekki hafa tt sr sta. En slk stahfing er ekki sguleg eli snu heldur heimspekileg. Jafnvel efafyllstu sagnfringar og frimenn hafna v ekki a hinn sgulegi Jess hafi gert kraftaverk, .e. hafi gert a sem hans augum og annarra var af yfirnttrulegum toga. ru verur aeins haldi fram grundvelli nttruhyggju, .e. gulausrar heimsskounar. En slkt vihorf arfnast rttltingar vi. Kraftverk vera ekki tiloku nema me v a tiloka tilvist Gus. ljsi eirra skynsamlegu raka sem liggja tilvist Gus til grundvallar er rttltanlegt a tiloka mguleika kraftaverka Jes og v fyllsta sta til a hafa opinn huga gagnvart eim.

ljsi ess hversu vel vitnisburur sgunnar styur kristna tr liggur s sannfring sem arf til a fylla eyurnar innan mjg svo skynsamlegra marka.

Himnarki

Prdikun flutt Hofssskirkju 6. febrar 2011, fimmta sunnudegi eftir rettnda.

N s me ykkur og friur fr Gui fur okkar og Drottni Jes Kristi.

Jess er a tala til okkar dmisgum dag, eins og svo oft ur. Himnarki er lkt akri sem maur keypti; a er lkt neti sem safnar fiski. Jess tk oft dmi af vettvangi daglega lfsins til a koma boskap snum til skila og gera hann skiljanlegri eim sem hlddu hann. Dmisgurnar fru misjafnlega vel sem hlustuu. Sjlfir lrisveinarnir, sem voru me Jes dag fr degi, urftu stundum a bija hann a tskra dmisgurnar fyrir sig v eir ttuu sig ekki alltaf v hva hann tti vi. Vi ttum v ekki a lta a trufla okkur of miki a dmisgur Jes ea anna Biblunni ljkist ekki upp fyrir okkur umsvifalaust. En a minnir okkur a egar Jess talar dmisgum ttum vi a hlusta srstaklega vel.

Og ef til vill er a stan fyrir v a Jess notai dmisgur. Hann vill a vi hlustum. Hann vill a vi veltum orum snum fyrir okkur af alvru og leggjum a okkur a reyna a skilja merkingu eirra og ingu. A urfa a hafa fyrir hlutunum kennir okkur a meta betur eftir, eins og vi vitum.

Jess sagi aldrei neitt sem var merkingarlaust. Allt sem hann sagi var rungi merkingu. dmisgurnar, eins og r sem vi heyrum an, hljma margar hverjar einfaldar og auskiljanlegar, eru r dpri en svo a vi getum skili r til fulls. sta ess er s a lkt og allt anna sem Jess sagi ea geri benda r t fyrir sig, til ess veruleika sem Jess er a reyna a leia okkur fyrir sjnir og kalla okkur til - .e. til veruleika Gus sjlfs, skapara himins og jarar. bak vi hverja dmisgu er hann a tala til okkar og segja okkur eitthva, um sjlfan sig og okkur sjlf.

dmisgum guspjallsins er Jess a segja lrisveinunum fr himnarki. Himnarki var kjarninn boskap Jes. egar Jess hf starf sitt boai hann flki a himnarki vri nnd", a a vri ekki langt undan. Jess var ekki a benda einhvern tiltekinn sta landakortinu - a s oftar en ekki fyrsta hugmyndin sem vi gerum okkur af himnarki. Nei. Jess var a vsa til kveins veruleika ea stands. Himnarki, ea gusrki, eins og a er lka nefnt, er flgi v egar vilji Gus rur rkjum. Himnarki er a finna ar sem vilji Gus er leiandi og umbreytandi afl og allt llu.

Og til ess kom Jess! Jess kom til ess a opinbera okkur vilja Gus. annig hf himnarki innrei sna inn ennan heim me Jes. ess vegna er himnarki nnd". ess vegna er a nrri - vegna ess a hann kom inn ennan heim; vegna ess a hann steig inn vettvang sgunnar, gekk inn etta lf. Og me honum himnarki, vilji Gus. Me lfi og starfi Jes, orum hans og verkum, daua og upprisu, hfst Gu handa vi a umskapa ennan heim til eirrar myndar sem hann tlar honum. a verk er egar hafi v s ekki enn loki.

Hva hefur a a gera me okkur? Allt! a hefur allt me okkur a gera. Vi erum ll kllu til a taka tt v verki og leggja okkar til vi a koma himnarki ft. Jess kenndi okkur a bija: Tilkomi itt rki." Og a sem kemur eftir er engin tilviljun: Veri inn vilji." Himnarki er ar sem vilji Gus er mtandi og fr a hafa hrif. A ganga himnarki hnd er flgi v a lta leiast af vilja Gus snu lfi og bera honum vitni hugsunum, orum og gjrum. A upplifa himnarki er v a upplifa Gu snu lfi og leyfa vilja hans a mta a allt - annig er himnarki innra me okkur, eins og Jess sagi.

En a er samt anna. Himnarki kemur ekki af sjlfu sr. a er ekki sjlfgefi. Vi verum a opna lf okkar fyrir vilja Gus. Himnarki fst ekki gefins, a er ekki drt. Eins og fram kemur dmisgunum verum vi a leggja eitthva af mrkum, eitthva mti. Himnarki er eitthva sem arf a frna miklu fyrir. Bir mennirnir dmisgunni seldu allar snar eigur. a er ekki lti. a er raun miklu meira en margir eru tilbnir til a leggja t. a er nefnilega framandi vihorf hugum margra a a sem s raun og veru drmtt hljti a kosta miki. Margir halda vert mti a hgt s a f ll heimsins gi fyrir lti sem ekkert.

Var a ekki slkur hugsunarhttur sem leiddi til ess tjns sem var hr slandi. og svo va um heim. Flk hlt a a vri hgt a ganga a flestu sem gefnu og alltaf hgt a f meira og meira n ess a urfa a leggja neitt raunverulega mti. Og a var sama hva sumum skotnaist. a var ekki ng. a urfti alltaf eitthva meira. Ein perla dugi ekki. N m reyndar ekki alhfa essu samhengi. Auvita hugsuu ekki allir svona. En margir geru a me einum ea rum htti. Of margir. Og hinir sem geru a ekki urfa lka a gjalda fyrir standi me einum ea rum htti. Auvita kom svo a v a allt var ori svo ungt enda svo miki frst fang a enginn st undir v og allt hrundi. J, vihorf hafa afleiingar.

Vi getum svo auveldlega misst allt r hndunum - af v a vi erum svo upptekin vi a eltast vi okkur sjlf og okkar eigin vilja og langanir, a vi ttum okkur ekki v hva vi hfum, hva okkur er gefi og hva okkur stendur til boa ef vi viljum iggja a. Vi getum misst af himnarki, af Gui sjlfum! S mguleiki er fyrir hendi. Vi fum nefnilega a velja. Vi fum a velja milli ess lfs sem Gu tlar okkur og ess lfs sem vi kjsum okkur sjlf eigin valdi. Vi fum a velja milli vilja Gus og okkar eigin vilja. Og egar allt kemur til alls eru aeins til tvr tegundir af flki held g. a er a flk sem segir vi Gu: Veri inn vilji" og a flk sem Gu segir vi: Gott og vel, veri inn vilji." Hvoru megin stndum vi? Vi verum a spyrja okkur a v.

En um hva er veri a tala hr? a er veri a tala um traust. a er veri a tala um tr, um afstu, um hjartalag, um vilja. a er veri a spyrja hva treystir lfi nu egar allt kemur til alls? Hva ert tilbinn til a leggja mti? Hvers viri er trin r egar allt kemur til alls. Tr sem krefst einskis af okkur er bsna haldltil. Tr sem engu arf a frna fyrir ristir grunnt.

a er miki tala um a skapa ntt og betra samflag meintum rstum ess gamla. hugum margra felst btin ekki sst njum lgum, reglum og skrm. a er gott og gilt svo langt sem a nr. En a gagnar lti ef hugsunarhtturinn helst s sami, ef vihorfin breytast ekki, ef viljinn stefnir smu tt. Njar reglu og skrr eru engin trygging eim efnum og hafa aldrei veri.

Stareyndin er s a ef vi horfum ekki lengra en nemur eigin vilja og lngunum breytist lti. Ef vi tilokum Gu r lfi okkar, ef vi tum honum til hliar og hirum ekkert um vilja hans, j, ef vi ltum sem hann s ekki til, segir a sig sjlft a vi hfum ekkert anna vimi en okkur sjlf. v liggur lka vandinn, segir Jess. Maurinn hefur svo lti plss fyrir Gu vegna ess a hann er svo upptekin af sjlfum sr. Vi verum v a frna sjlfum okkur, ef svo m segja. Vi verum a leggja okkur sjlf til hliar. Vi verum a hlira til, ba til plss. a er frnarkostnaurinn. ess vegna er himnarki drt. Og ess vegna rennur a mrgum r greipum.

Himnarki kostar okkur miki af v a a kallar okkur til fylgdar. En a er ess viri vegna ess a a kallar okkur til fylgdar vi Jes Krist. Himnarki er drt vegna ess a kostar okkur lfi. En a er ess viri vegna ess a a lkur upp fyrir okkur og leiir okkur vit hins sanna lfs.

Merkir etta a vi ltum eins og vi sum ekki til, a vi skiptum ekki mli, a vilji okkar, langanir og rr hafi ekkert a segja? Nei, langt fr. etta merkir umfram allt a vi ttum okkur v hver vi erum raun og veru, af hverju vi erum, og lifum lfi okkar ljsi ess.

J, Jess er a kalla okkur til fylgdar. Hann er a tala til n. Hann er a kalla ig til fylgdar. essum litlu og fallegu dmisgum dregur hann upp au dsamlegu fyrirheiti og au vijafnanlegu gi sem flgin eru himnarki, sem taka fram llu v sem vi getum veitt okkur sjlf essu lfi. A ganga vit himnarkis, a leggja traust okkar Jes, a gefa vilja Gus plss til hrifa okkar lfi, er a ganga vit ess lfs sem Gu tlar okkur, sem er lf fullri gng. v er himnarki flgi. anga vill hann leia okkur, ig og mig. Veldu lfi, segir fyrri ritningarlestri dagsins. a er hvatningin til okkar. Og a er vilji Gus og von a svo megi vera. Til ess kom hann.

Hafu a lka huga, egar essum dmisgum sleppir, a srhvert atvik lfinu, hvort sem a er strt ea smtt, gleilegt ea sorglegt, auvelt ea erfitt, er dmisaga ar sem Gu er a tala til n. Listin a lifa lfinu er flgin v a hlusta eftir honum og reyna a tta sig v sem hann er a segja og tilgangnum bak vi a. a ir ekki a lifa fullkomnu lfi hr og n. En a ir a lifa lfi snu trausti til Gus sem er fullkomin og kallar okkur til fullkomins lfs hj sr.

Dr s Gui fur, syni og heilgum anda svo sem var upphafi, er og vera mun um aldir alda. Amen.

* * * *

Guspjallstexti dagsins: Matt 13.44-52

Enn sagi Jess: Lkt er himnarki fjrsji sem flginn var jru og maur fann og leyndi. fgnui snum fr hann, seldi allar eigur snar og keypti akur ann. Enn er himnarki lkt kaupmanni sem leitai a fgrum perlum. Og er hann fann eina drmta perlu fr hann, seldi allt sem hann tti og keypti hana. Enn er himnarki lkt neti sem lagt er sj og safnar alls kyns fiski. egar a er fullt draga menn a land, setjast vi og safna eim gu ker en kasta eim tu burt. Svo mun vera egar verld endar: Englarnir munu koma, skilja vonda menn fr rttltum og kasta eim eldsofninn. ar verur grtur og gnstran tanna. Hafi i skili allt etta?" J," svruu lrisveinarnir. Jess sagi vi : annig er srhver frimaur sem orinn er lrisveinn himnarkis lkur hsfur sem ber fram ntt og gamalt r forabri snu."


Grimmur Gu

athugasemd vi pistil minn Nttruhyggja vsai Stefn nokkur til frsagnar r Gamla testamentinu til a sna fram siferilega galla Gus. Skum anna hef g ekki geta svara essari athugasemd fyrr en n. Ekki er hgt a leggja inn athugasemdir vi urnefndan pistil og v birti g svari sem sjlfstan pistil.

* * * *

Gamla testamenti geymir msa texta sem erfitt er a skilja og gra jafnframt siferisvitund okkar. Framhj v verur ekki horft. meal eirra er frsgnin af v egar Gu tekur til sn frumbur Davs og Batsebu til a refsa Dav fyrir drgar syndir. ( eim texta sem tilfrur er urnefndri athugasend kemur naugun hvergi beinlnis vi sgu, eins og lti var a liggja.) Texta af svipuum toga m finna var Gamla testamentinu.

Nguleysingjar me Richard Dawkins fararbroddi lta Gu sem siferilegt skrmsli og benda slka texta eirri stahfingu til stunings. Hitt vekur meiri furu hvernig slkir gildisdmar geta haldist hendur vi a vihorf Dawkins og annarra nttruhyggjusinna a gott og illt s ekki til. Hr er Dawkins og arir nttruhyggjumenn og guleysingjar mtsgn vi sjlfan sig og ganga lengra en heimsskoun eirra leyfir.

En burts fr v arf srhver kristinn maur vissulega a horfast augu vi texta bor vi ann sem tilfrur var umrddri athugasemd.

a sem gerir essa texta jafn erfia viureignar og raun ber vitni er a s mynd sem ar m sj af Gui er svo kaflega skjn vi mynd af Gui sem almennt er a finna Gamla testamentinu - sem er mynd af rttltum, langlyndum, miskunnsmum og fyrirgefandi Gui. Gamla testamentinu sjum vi Gu sem snir miki langlyndi gagnvart flki sem sfellt snr baki snu hann og hafnar honum. rtt fyrir a gefur Gu a ekki upp btinn heldur leitar allra leia til a beina v rttan veg sjlfu sr til heilla. Vi sjum Gu sem rir a allir megi finna og lifa v lfi sem hann tlar eim (sbr. Esk 33.11).

En egar liti er til texta bor vi ann sem er hr gerur a umtalsefni hvert er vandamli raun og veru? Ef fallist er a til s fullkomlega gur Gu en v hafna a hann myndi ea gti gengi fram eins og fram kemur msum textum Gamla testamentisins, hva leiir af v? A Gu s ekki til? A Jess reis ekki upp fr dauum? A kristin tr s ekki snn? Vitanlega ekki. Mtbra af essu tagi hrekur ekki stahfingu a til s algilt siferi og ar af leiandi algur Gu sem er grundvllur slks siferis. vert mti raun. A svo miklu leyti sem liti er svo Gu hafa gert eitthva siferilega rangt er fallist a til s algilt siferi. A svo miklu leyti sem ekki er unnt a grundvalla algilt siferi innan marka nttruhyggju (sem ekki er hgt a mnu mati) er slk mtbra um lei rksemd fyrir tilvist Gus. S spurning sem leiir af mtbrunni er v miklu fremur s hvort Gu Gamla testamentisins s hinn sanni Gu og hvort vitnisburur Gamla testamentisins um hann s rttur.

En hva sem ru lur vil g ekki gera lti r athugasemd sem essari. Hn er gild og sannarlega rtt sr. En a v sgu vil g einnig segja a eir sem vilja sna fram siferilega annmarka Gus ljsi tiltekinna texta Gamla testamentisins eru oft heldur fljtir sr enda leyfa eir sr ekki a horfa til strra samhengis en beinlnis nemur eim einstaka ritningarversum sem eir tilfra. Hvorki er teki tillit til vara samhengis textans innan sns rits ea ritningarinnar heild n heldur til hins sgulega og menningarlega samhengis sem textinn er sprottin upp r.

v samhengi er vert a benda nokkur atrii sem almennt ber a hafa huga.

egar frsagnir Gamla testamentisins eru metnar siferilegu ljsi er nausynlegt a gera sr grein fyrir eim vandkvum sem maur stendur frammi fyrir. ar er g a vsa til eirrar einfldu stareyndar a r frsagnir eru sprottnar r menningarlegu samhengi sem er gjrlkt okkar eigin. msar r siferilegu forsendur sem tldust sjlfsagar og var gengi a sem vsum teljast tkar dag.

Margir hafa kaflega bjagaa mynd af Gui Biblunnar og kristinnar trar. eir telja a krleikur s tmandi lsing Gui og a ekkert anna s um hann a segja. Samkvmt v skiptir a Gu litlu mli ea engu mli hva flk gerir. Gu fyrirgefur allt; Gu dmir ekki; flk arf ekki og ekki a urfa a standa skil gjrum snum frammi fyrir honum. En a er ekki Gu Biblunnar og hefur aldrei veri. Gu gerir krfur. (a m sannarlega spyrja hvort s Gu sem lti sig gjrir okkar engu vara vri verugur ess a vera tilbeinn. Slkur Gu vri sannarlega skelfilegur.) Eins og C.S. Lewis segir um ljni Aslan sgum snum af Narnu er ar ekki um tami ljn a ra. a sama vi um Gu. En flki er samt tamt a meta og dma Gu ljsi mannlegra mlikvara, sem er vitanlega frleitur samanburur. Gu setur sjlfum sr ekki bo og bnn lkt og hann setur manninum. Gu er v ekki bundinn smu siferilegu skyldum og maurinn. Ef Gu myndi kvea a binda enda lf mitt morgun vri hann ekki a fremja mor lkt og egar maur bindur enda lf manns. Gu er ekki siferilega skyldugur til a halda lfi mnu vi fremur en hann vill. Gu hefur lf mitt snu valdi. Hann gefur a og tekur a. Hann er Gu.

Ef Gu er til hefur hann ekki vald yfir lfi flks? Sumir guleysingjar virast lta svo a ef Gu s til standi hann ekki ofar manninum sem slkur. Hann hafi v engan rtt til a taka lf manns eins og honum knast. En a er augljslega ekki rtt. Ef Gu er til, ef hann er hfundur lfsins, hefur hann lka umrartt yfir v. Honum ber ekki skylda til a gefa okkur langt og gott lf. (t fr kristnu sjnarhorni er a ekki tilgangur lfsins.) Maurinn enga heimtingu lfi yfirleitt. Ef gustr er tekin alvarlega (hvort sem fallist er hana ea ekki), .e. ef liti er svo a alheimurinn s handaverk Gus, er ljst a siferileg staa Gus og okkar er mjg jfn og lk, svo ekki s fastar a ori kvei.

umrddri frsgn deyr barn. Gu tekur til sn barn Davs og Batsebu. N eru brn sfellt a deyja og oft svo tilgangslaust a v er virist. enginn geti a reyndu sett sig spor ess sem hefur misst barn er ekki hgt a hugsa sr neitt srara ea erfiara. Elilega og rttilega hefur flk eitt og anna a segja vi Gu egar svo ber vi. Spurningin hvers vegna leitar flk. Og s spurning rtt sr. a arf ekki a hlfa Gui vi henni. g tla ekki a svara eirri spurningu hr. Henni er vitanlega vandsvara. Vi erum engri astu til ess a segja til um hvaa tilgangur er bak vi atburi sem virast skiljanlegir okkar augum. Vi getum aeins lifa eirri vissu a tilgangur s fyrir hendi enda tt a vi komum ekki auga hann og ennfremur a Gu geti og muni leia gott fram r hinu vonda og sra rtt fyrir allt. v trir kristinn maur.

Hr er auvita um a ra hli ess vanda sem jning vekur upp andspnis trnni algan og almttugan Gu. a er eitthva sem einnig arf a horfast augu vi og leita svara vi. Og a er sannarlega ekki horft framhj jningu essa lfs Gamla testamentinu sjlfu, lkt og sj m m.a. af msum Davsslmum og Jobsbk. ar er Gui ekki vandaar kvejurnar.

vil g einnig minna a t fr kristnu sjnarhorni lifir enginn sjlfum sr og enginn deyr sjlfum sr. Barn sem deyr fer til Gus fur sns og lifir fram hj honum. a barn sem Gu ks a taka til sn ntur um alla eilf vijafnanlegrar glei og hamingju hj honum. Hr er mikill munur milli heimsskoana. t fr gulausu sjnarhorni lkur lfi mannsins jafn tilhfulausan htt og a hfst. a er jafnltil merking daua manns og fingu egar allt kemur til alls enda hvort tveggja a sama marki brennt - .e. engu. lkt guleysingja getur kristi flk leyft sr a lesa tilgang inn daua barns rtt fyrir allt. Daui ess er ekki alger. Daui barnsins markar ekki endanlok lfs ess. Barni er hndum hins sama Gus og gaf v lf. Og a lifir enn.

A sustu vil g benda a t fr kristni sjnarhorni gefur Gamla testamenti okkur ekki afdrttarlausa ea skra mynd af Gui. Gamla testamentinu sjum vi aeins skuggann af Gui - ef svo m a ori komast. Eins og segir Hebreabrfinu geymir Gamla testamenti aeins skugga hins ga, sem er vndum, ekki skra mynd ess". Hr er veri a vsa til Jes Krists. honum fum vi skra mynd af Gui. honum opinberar Gu vilja sinn og fyrirtlun: v svo elskai Gu heiminn, a hann gaf son sinn eingetinn, til ess a hver sem hann trir glatist ekki, heldur hafi eilft lf". Ef vi leyfum Jes og lfi hans a vera hluti af sguri Biblunnar heild hljtum vi lka a skoa frsagnir Gamla testamentisins v ljsi.


Nttruhyggja

Nttruhyggjag tri kristindminn eins og g tri v a slin hafi risi upp; ekki eingngu vegna ess a g s hana heldur vegna ess a hennar vegna s g allt anna."

Svo sagi trvarnarmaurinn C.S. Lewis.

Kristin tr er heimsskoun. Kristin tr dregur upp tiltekna mynd af veruleikanum; hn felur sr kvei sjnarhorn lfi og tilveruna. Lewis minnir okkur a egar horft er lfi ljsi kristinnar trar fum vi skra mynd af lfinu. Vi sjum a rttu ljsi. Reynsla okkar og upplifun af lfinu verur skiljanleg. Lfi verur skiljanlegt.

Nttruhyggja er lka heimsskoun - gulaus heimskoun. Hn grundvallast eirri stahfingu a Gu s ekki til. Lkt og arar heimsskoanir gerir nttruhyggja tilkall til a vera snn og gefa rtta og sanna mynd af lfinu og tilverunni.

Nttruhyggja er flgin v vihorfi a hinn efnislegi veruleiki s tmandi lsing veruleikanum. egar Gui hefur veri kippt t r myndinni stendur nttran, .e. hinn efnislegi veruleiki, ein eftir. Meginstahfing nttruhyggjunnar er v s a alheimurinn er a eina sem var, er ea mun vera", svo vsa s til fleygra ora Carl Sagan.

Samkvmt nttruhyggju er veruleikinn lkur lokuum kassa. Allt sem gerist inni kassanum m skra grundvelli einhvers annars sem gerist inni kassanum. Ekkert utan kassans getur haft hrif nokku innan hans - enda er liti svo a ekkert s a finna utan hans. a m me rum orum gera grein fyrir llu nttrulegum og efnislegum forsendum. Tilvist kassans er sjlfgefin. Allt sr nttrulegar og efnislegar orsakir. Allt er er skilyrt af nttrunni og efninu egar allt kemur til alls. Maurinn er ar ekki undanskilin.

Hva merkir etta? Hverskonar mynd dregur nttruhyggja upp af lfinu? Hva leiir af nttrulegri sn lfi?

Ef nttruhyggja er snn er lfi aeins tilviljunarkennd aukaafur blindrar runar. a er engin srstk sta fyrir lfinu. a er engin sta fyrir tilvist inni. a er engin hugsun bak vi lfi, ekkert hugvit. Lfi stefnir ekki a neinu marki. Me rum orum er enginn tilgangur bak vi lfi egar allt kemur til alls. a er engin endanleg merking flgin lfinu. Vi verum v a beygja okkur fyrir fnti og tilgangsleysi alls. Vi lifum til ess eins a deyja deyjandi alheimi. Allt er hgmi og eftirskn eftir vindi", svo gripi s til biblulegs oralags.

Ef nttruhyggja er snn hefur lfi ennfremur ekkert gildi. a er ekkert til sem heitir rtt og rangt ea gott og illt eiginlegri merkingu. Allt er nttrulegt og hluti af nttrunni. Allt er einfaldlega eins og a er og hefur ekkert a gera me a sem okkur finnst a tti a vera. gulausum veruleika er saga alheimsins ekki flgin ru en efni sem hltir blindum lgmlum elisfri, efnafri og lffri. Vi verum v a beygja okkur undir siferislega afstishyggju og sjlfshyggju. gulausum veruleika er algilt siferi ekki til. a eru aeins til huglgar skoanir rttu og rngu og gu og illu. egar segir a eitthva s rtt ea rang, gott ea illt, ert ekki a vsa til neins annars en inna eigin skoana, sem eru hvorki betri n verri en skoanir annarra.

Ef nttruhyggja er snn br ekki yfir frjlsum vilja. efnislega skilyrtur. a eina sem greinir ig fr rum efnislegum hlutum er efnisleg samsetning n og virkni. Gjrir nar eru ekki nar" eiginlegum skilningi. a er til ltils a lofa flk ea lasta fyrir breytni sna. " - gjrir nar, hugsanir, langanir, setningur, tilfinningar o.s.frv. - ert ekkert anna en taugbo heilanum r. A telja sr tr um anna er blekking.

Hinn ekkti nttruhyggjusinni og guleysingi Richard Dawkins dregur hina nttrulegu sn lfi saman eftirfarandi orum:

Alheimurinn, eins og hann blasir vi, er nkvmlega eins og vi er a bast ef a er, egar llu er botninn hvolft, engin hnnun, enginn tilgangur, ekkert illt og ekkert gott, aeins blint, miskunnarlaust tmlti."

Fellur slkt vihorf a sn inni lfinu og tilverunni? Rmar a vi upplifun na af sjlfum r og lfinu?

Af hverju ttum vi a tra slku vihorfi? Af hverju ttum vi a tra v a nttruhyggja s snn? eirri spurningu m svara fleiri en einn veg. En s spurning verur sannarlega leitin ljsi ess a samkvmt nttruhyggju er tr" einungis taugbo heila hvers og eins. Hn vsar ekki t fyrir sjlfa sig.

Allir nttruhyggjusinnar tra" v a alheimurinn s eli snu skiljanlegur og ess vegna s hgt a gera grein fyrir honum skynsamlegum og rkrnum grunni. En hverju er slk tr reist? Nttruhyggja hefur ekkert svar vi eirri spurningu. Samkvmt nttruhyggju er hugur manns og heili eitt og hi sama. Samkvmt nttruhyggju er heilinn (og ar me hugsun okkar og skilningur) afleiing blindrar runar n nokkurs markmis. a er engin hugsun bak vi run. Hn er hugsunarlaus. a er engin tilgangur bak vi hana. Hn stefnir ekki a neinu marki.

Af hverju ttum vi a tra nokkru sem leiir af henni?

eir sem ahyllast nttruhyggju tra v a hn s snn og leitast vi a sannfra ara um gildi hennar. En ef nttruhyggja er snn er ekki til neitt sem heitir a tra v a eitthva s satt v a eru ekki til neinir hugrnir atburir af neinum toga. bak vi sannfringu a nttruhyggja s snn er ekkert anna efnabo heila og rafeindir sem skjtast ar fr einum sta til annars.

Nttruhyggja grefur v undan sjlfri sr. Nttruhyggja grefur undan eirri skynsemi sem hn gerir tilkall til og byggir . Vi gtum allt eins hugsa okkur mann sem sagai undan sjlfum sr greinina sem hann situr . Nttruhyggja gildir v sjlfa sig. Nttruhyggja er rklega mtsagnakennd. Rkleg mtsgn getur ekki veri snn.

bk sinni The God Delusion segir Richard Dawkins:

ljsi ess a lfi er afleiing tilviljunarkenndrar runar er sennilegt a skilningur okkar v s rttur."

etta er heiarleg jtning. Ef liti er svo a vihorf okkar til lfsins og skilningur okkar v eru ekki flgin ru en hugsunarlausum atmum hreyfingu (sem sjlf eru afrakstur tilviljanakenndrar og blindrar runar) af hverju ttum vi tra eim?

Lifir lfi nu lkt og nttruhyggja s snn? Lifir lfi nu ljsi ess a lfi hafi engan hinsta tilgang, merkingu ea gildi? Lifir lfi nu ljsi ess a gott og illt og rtt og rangt su aeins persnulegar skoanir hvers og eins? Lifir lfi nu ljsi ess a berir ekki byrg gjrum num?

Ef gerir a ekki en ert jafnframt nttruhyggjusinni gengur lengra en heimsskoun n leyfir. ert mtsgn vi heimsskoun na og ber annig vitni um brotalamir hennar.

Ef gerir a ekki og ert jafnframt kristinnar trar ert samkvmur heimsskoun inni. Samkvmt kristinni tr er hugsun og hugvit bak vi lfi. bak vi lfi og tilveruna er skapari ess og hfundur - persnulegur, skynsamur og frjls Gu sem jafnframt er grundvllur siferisgilda og boa. Lfi og tilveran, og maurinn ar meal, er handaverk hans og ber skapara snum vitni.


Aftur um tilvist Gus

OrskTil eru margskonar rk fyrir gustr. au eru af lkum toga. Sum eru vsindaleg, nnur heimspekileg. Enn nnur eru huglg og byggja persnulegri reynslu.

Heimsfrirk leia lkum a tilvist Gus t fr eirri stareynd a alheimurinn er til. Heimsfrirk m tfra lkan htt. Grundvllur einnar slkrar rksemdarfrslu er s forsenda a alheimurinn var til. Ef alheimurinn er ekki eilfur hefur hann ekki alltaf veri til. A v gefnu tskrir alheimurinn ekki eigin tilvst. Orsk alheimsins er v ekki a finna innan alheimsins sjlfs. a hltur v a vera a til s vera sem ekki tilvist sna undir neinu ru og er jafnframt orsk alls annars.

Ef fallist er a ekkert verur til af engu, .e.a.s. a allt sem verur til eigi sr orsk, og a alheimurinn sjlfur hafi ori til, er s lyktun hjkvmileg a alheimurinn eigi sr orsk.

Til a komast hj eirri niurstu arf a hafna annarri hvorri forsendunni. Sumir gera a. Arir fallast niurstuna en lyfta xlum og spyrja: Hva hefur etta me Gu a gera?"

ur en komi er a v er rtt a staldra aeins lengur vi sjlfa rksemdafrsluna. Grundvallarforsenda hennar er s stahfing a alheimurinn s takmarkaur tma og eigi sr upphaf. S stahfing ntur bi heimspekilegs stunings og vsindalegs stunings.

Ltum vsindin liggja milli hluta a sinni. Til a f tilfinningu fyrir einni ger heimspekilegra raka fyrir eirri stahfingu a alheimurinn eigi sr upphaf getum vi mynda okkur a vi sum a lesa bk. Bkin sem vi erum a lesa er rmar rjhundru blasur a lengd. Vi erum stdd su rjtu og fimm. Til a komast su rjtu og fimm urftum vi a lesa suna undan henni. Til a komast su urftum vi a lesa suna undan henni og svo framvegis allt fr fyrstu sunni. ljsi ess a bkin hefur a geyma upphafssu og ennfremur a vi erum komin su rjtu og fimm bkinni er ljst a vi hfum aeins lesi takmarkaan fjlda blasna. En hvaa hrif hefi a lesturinn ef takmarkalausum fjlda blasna, .e. endanlega mrgum blasum, vri n btt framan vi bkina? Hvenr kmumst vi su rjtu og fimm? Aldrei! Sama hversu lengi ea hratt vi lsum myndum aldrei n anga.

a sama gildir um r eirra atbura sem saga alheimsins saman stendur af. Vi getum vali hvaa atbur sem er. Ef endanlegur fjldi atbura fr undan honum (eins og reyndin vri eilfum alheimi) hefi hann aldrei tt sr sta. etta segir okkur a alheimurinn hltur a eiga sr upphaf og ar me ori til. Me rum orum: egar vi rekjum okkur eftir orsakakejunni aftur tma komum vi a upphaflegu orskinni, .e. frumorskinni.

En hva hefur etta me Gu a gera?

Hr er ekki beinlnis um a ra rk fyrir tilvist Gus. En myndin tekur a skrast egar vi leium hugann a v hvaa eiginleikum orsk alheimsins hltur a ba yfir.

egar vi tlum um a s orsk s frum-orsk er tt vi a hn er ekki sjlf osku af einhverju ru. a sem kemur fyrst er fyrst. Orskin er ekki afleiing einhvers annars. Hn er rttum skilningi n orsakar og ar me eilf. egar vi tlum um orskina sem frum-orsk er vsa til sambands hennar vi allt anna. Hn er orsk alls annars. Allt anna en hn eru afleiingar hennar. n hennar vri ekkert anna til. Tilvist alls er grundvllu essari orsk.

S orsakavaldur sem hr er lst mjg margt sameiginlegt me Gui kristinnar trar. bum tilfellum er um a ra skapara alheimsins. er orsakavaldurinn a llu leyti handan alheimsins. Um er a ra tmalausa veru sem ekki iggur tilvist sna annars staar fr og er um lei grundvllur tilvistar alheimsins. ar sem tilvist alheimsins er ekki nausynleg m rekja upphaf hans til setnings essa orsakavalds. v ljsi hltur a vera um persnulega og vitrna veru a ra. er orsakavaldurinn lsanlega mttugur ar sem hann skapai efnislegan alheim r engu. A sustu m segja a ar sem alheimurinn vri ekki til nema fyrir a a hann var skapaur af essum orsakavaldi bur alheimurinn upp frekari eftirgrennslan um eli og tilgang skapara sns.

grundvelli rksemdafrslunnar m draga lyktun a til er persnuleg og tmalaus vera, ngilega mttug og vitrn til a skapa alheiminn. Ennfremur m gera r fyrir v a essi vera skapai alheiminn af stu. Hva sem flk ks a kalla ennan orsakavald er ljst a GU er mjg svo vieigandi titill.


Guleysi

HeimsskounGuleysi er andsta gustrar. Guleysi felur sr stahfingu a Gu s ekki til. Guleysingi er s sem hafnar v a Gu s til.

Guleysi er jafnframt heimsskoun, .e. tilteki vihorf og afstaa til lfsins og tilverunnar.

Allir eiga sr heimsskoun! Allir leitast vi a svara eim grundvallarspurningum sem lfi vekur huga og hjarta srhvers manns - spurningum um uppruna og tilgang, merkingu og gildi, rlg og afdrif. gegnum au svr mtar flk sr heimsskoun, sem hefur grundvallarhrif allt lf ess. Flk getur haft litla sem enga hugmynd um eigin heimsskoun og hn getur veri illa grundu, en a breytir v ekki a allir, hvort sem eir vita a ea ekki, hafa tiltekna heimsskoun. raun getur flk ekki anna en haft heimsskoun.

Heimsskoun er eins og gleraugu sem vi setjum okkur og virum og tlkum lfi og tilveruna me. gegnum heimsskoun okkar skjum vi skilning okkar lfinu og tlkum upplifun okkar og reynslu af v. G heimsskoun gefur rtta og skra mynd af lfinu og tilverunni. Vond heimsskoun gefur ranga og bjagaa mynd af lfinu og tilverunni.

Heimsskoun getur veri af margvslegum toga, en grundvallandi ttur hverri heimsskoun er s afstaa sem tekin er til Gus ea hins yfirnttrulega, .e. til hinsta elis veruleikans. grundvelli ess hvernig vi svrum spurningunni um Gu byggjum vi svr okkar vi llum rum spurningum lfsins. Heimsskoun er v anna hvort veraldleg, .e. gulaus, ea bygg einhverskonar gustr.

Heimsskoun sem grundvallast gustr er flgin v a sj og tlka lfi ljsi ess a bak vi a s almttugur, algur, persnulegur og rkrnn Gu, sem skapai alheiminn og er uppspretta lfsins. Gulaus heimsskoun er flgin v a sj og tlka lfi ljsi ess a bak vi a er ekkert egar allt kemur til alls.

Gulaus heimsskoun er trarleg sannfring. Rtt eins og gustr er guleysi sannfring um hluti, sem eigi er aui a sj" (sbr. Heb 11.1). Guleysi byggir frumspekilegri sannfringu sem ekki verur snnu eiginlegri merkingu. eir sem halda v fram a Gu s ekki til vera a tra v a s stahfing s snn.

Eftir stendur spurningin hvor heimsskounin fellur betur a upplifun og reynslu okkar af lfinu, og jafnframt hvort s stutt betri og skynsamlegri rkum, gustr ea guleysi.


Tilvist Gus

cfiles27653_1042393.jpg

Meira er rtt um gustr n dgum en oft ur. A minnsta kosti er s umra me rum bl en ur var, enda snist hverjum sitt egar kemur a Gui og gustr. En hvernig sem s umra snr sr hvlir hn ll einni grundvallarforsendu, sem er tilvist Gus. Er Gu til ea ekki?

N eru eir til sem segja a engu mli skipta hva flki finnst ea hva a telur sig hafa til sns mls. Gu s ekki til, enda bendi flest til ess og skynsamlegt flk tti a tta sig v. En eins og svo margir arir, og miklu fleiri en hinir raunar, vil g halda hinu gagnsta fram.

S stareynd, a einhver skuli velta fyrir sr tilvist Gus og komast a eirri niurstu a hann s ekki til felur sr mjg g rk fyrir v tilvist Gus. N ert , lesandi gur, ef til vill a spyrja ig hva g vi. a sem g vi er etta: S eitthva til yfirleitt, m.a. s sem afneitar Gui, m fra g rk fyrir v a Gu s til.

a sem g hef huga er hin aldagamla spurning: Hvers vegna er eitthva til fremur en ekkert? Hvernig gerum vi grein fyrir v sem er, .e.a.s. veruleikanum, alheiminum? Hvaan kom hann? Af hverju er hann til?"

N eru fjrar mgulegar tskringar tilvist alheimsins: A alheimurinn s hugarburur ea tlsn og ekki til raun og veru; a hann s sjlfskapaur, .e. a hann hafi me einhverjum htti skapa sjlfan sig; a alheimurinn s til h llu ru og hafi v alltaf veri til; ea a alheimurinn hafi veri skapaur af einhverju sem er til h llu ru, einhverri eilfri veru sem geymir uppruna alls sr.

N urfum vi a beita tilokunaraferinni.

Hva fyrsta mguleikann varar - a veruleikinn s hugarburur - tk heimspekingurinn Ren Descartes af ll tvmli. Ekki er unnt a efast um eigin tilvist n ess a sna fram hana um lei. Efi krefst ess a einhver efist, a einhver hugsi. g hugsa, ess vegna er g til." Eitthva er v sannarlega til - hva svo sem a annars er. S a hugarburur er a.m.k. s til sem haldin er eim hugarburi. Vi getum tiloka fyrsta mguleikann.

S tskring a alheimurinn hafi skapa sjlfan sig er frleit og gengur vert alla skynsemi enda er sjlfskpun rklegur gjrningur. Srhver afleiing sr orsk, enda verur ekkert til af engu. Ef eitthva a hafa skapa sig sjlft, .e. veri sn eigin orsk, verur a a hafa veri til ur en a var til. En n kemur eggi ekki undan hnunni. Til a skapa sjlfan sig yrfti alheimurinn a hafa veri til undan sjlfum sr. Alheimurinn yrfti a hafa veri til en um lei ekki veri til. Vi getum tiloka annan mguleikann.

S hugmynd a alheimurinn skapai sjlfan sig er iullega oru me eim htti a alheimurinn hafi ori til fyrir einhverja tilviljun (sem er gjarnan skilgreind me einhverju vsindalegu" hugtaki). a er mjg algengt a flk haldi v fram til a forast hugmyndina um skapara.

En hugsum mli. Ef kastar krnu lofti eru helmingslkur v a orskurinn ea landvttirnar komi upp. En hefur tilviljun" ar einhver hrif? Ef krnunni vri n kasta upp lofttmi, vallt me sama htti, alltaf fr smu hli, nkvmlega smu h, af sama krafti og hn lenti vallt sama sta!? Sama hliin kmi alltaf upp. a er vegna ess a orsakasamhengi hluta strist ekki af einhverjum mynduum krafti sem heitir tilviljun". a eru tilteknir ttir sem hafa hrif a hvernig krnan snr sr og lendir, m.a. yngd krnunnar, upphaflegur kraftur kastsins, loftmtsstaa, hversu htt hn fer, hvar hn lendir o.s.frv. Tilviljun leiir ekki til niurstunnar v a tilviljun sem slk er ekki til. Hn er ekki raunveruleg. Hn er ekki eitthvert afl ea orka. Hi lklegasta getur sannarlega gerst, en a er ekki tilviljun egar a gerist. Lkur og tilviljun eru sitthva. a eru vallt stur a baki, hversu ljsar sem r kunna a vera. Tilviljun kemur engu til leiar, hn orsakar ekkert. Tilviljun er alls ekki neitt og hefur v ekki hrif ara hluti.

Og eins og ur sagi leiir ekkert af engu. Ekkert getur ekki leitt til einhvers. Jafnvel David Hume, s mikli efahyggjumaur, viurkenndi stareynd. egar sagt er a eitthva veri til fyrir tilviljun erum vi a segja a a var til af engu - sem er bara bull. raun erum vi a segja: g veit ekki hvernig a gerist."

En hva me mguleika rj og fjgur, a alheimurinn hafi ekki ori til, .e. a hann s hreinlega til sjlfum sr og hafi v alltaf veri til; ea a hann hafi veri skapaur af einhverju ru, einhverjum eilfum veruleika, sem s til sjlfum sr?

A segja a eitthva s til sjlfu sr er a segja a a s eilft og geymi sr uppruna alls annars. Ef eitthva er til - vi vitum a svo er - en skapai sig ekki sjlft, hltur eitthva a vera til sem alltaf hefur veri til, eitthva sem geymir uppruna alls sr. Hugsau aeins mli. Ef a var einhvern tma svo a alls ekkert var til, hvernig getur veri a eitthva s til nna? Stareyndin er eftir sem ur s a af engu leiir ekkert. S stahfing er samrmi vi alla okkar reynslu og ekkingu, bi hversdagslega og vsindalega. Auvita getur hver sem er reynt a sna fram hi gagnsta, a eitthva geti ori til r engu, .e. orsakalaust. a eru engar lkur a a takist.

lkt hugmyndinni um sjlfskpun er ekkert frnlegt ea skynsamlegt vi hugmyndina um sjlfsstilvist, .e. a eitthva s til sjlfu sr. Sjlfsstilvist er skynsamlegur mguleiki vegna ess a hann gengur ekki gegn lgmlum rkfrinnar og v ekki gegn skynsamlegri hugsun.

En hva er til sjlfu sr? Er a alheimurinn sjlfur ea eitthva utan hans?

Getur veri a alheimurinn hafi alltaf veri til og s v til sjlfum sr og v eilfur? Hugsum mli. S a svo ir a a endanlega langur tmi hefur lii ur en allt gerist. eilfum alheimi hefur lii endanlega langur tmi ur en g skrifai essi or. En hvernig fr g a v a skrifa essi or? g hefi ekki tt a geta a. Til a ttir ig v hva g vi skalt mynda r uppraaa dmnkubba. Hafu n einn srstakan kubb fyrir augum r og bddu ar til hann fellur. Ef endanlega margir kubbar urfa a falla uns hann getur falli mun hann vitanlega aldrei falla. Hinir kubbarnir n aldrei til hans. getur v htt a ba. Alheimurinn er ekki eilfur. Alheimurinn sr upphaf. - Og allt sem einu sinni verur til sr orsk.

ess m geta a vsindin kalla etta upphaf Miklahvell", ann atbur sem markar upphaf alls rms, efnis, orku og tma. Hr er v ekki aeins um a ra einhverja hugarleikfimi. Spurningin er auvita essi: Hva orsakai ennan hvell"? Ekki var a ekkert, eins og vi hfum s, og aan af sur tilviljun.

Kristin tr stutt og mjg skynsamlegt svar: upphafi skapai Gu himin og jr." (1Ms 1.1) Vi stndum eftir me aeins einn mguleika. Eitthva utan alheimsins orsakai hann; eitthva utan vi og yfir hinum nttrulega og efnislega veruleika, eitthva yfirnttrulegt, eitthva efnislegt, eitthva tmalegt, eitthva sem er hjkvmilega eilft, trlega mttugt og geymir uppruna alls sr. a kllum vi Gu.

egar virir fyrir r mlverk hvaa sannanir arftu fyrir v a til s mlari? Engar vitanlega. Heilbrig skynsemi n segir r a mlarinn s sannarlega til v n hans vri ekkert mlverk. N hefur etta undravera mlverk fyrir augum r llum stundum: alheiminn allri sinni dr, fegur og reglubundnu nkvmni: jrina og allt sem hn geymir, stjrnubjartan himingeiminn og allt sem honum leynist, og sjlfa krnu skpunarverksins, ig sjlfa(n) og allt sem r er flgi. bak vi a er eilfur mttur sem er upphaf alls: almttugur, persnulegur skapari - Gu.

* * * *

essi pistill var fluttur tvarpsttinum Vsj ri 2008

Greinina m einnig lesa www.tr.is


Ranghugmyndin um gu

ranghugmyndin_1.jpghrifamesta rit sustu ra!"

Fyrir skemmstu kom t bkin Ranghugmyndin um gu. Um er a ra ingu Reynis Hararsonar bk guleysingjans Richard Dawkins, The God Delusion, sem kom t ri 2006. A mati anda, sem er formaur flagsins Vantrar, er bk Dawkins hugsanlega eitt hrifamesta rit sustu ra" og vonar hann a umra um trml [veri] vitrnni ntum egar fleiri kynnast rkum Dawkins fyrir trleysi".

Hva sem hrifagildi bkarinnar lur m sannarlega ala eirri von a slensk ing hennar veri til ess a fleiri kynni sr mlflutning Dawkins. Einnig m taka undir vntingar anda a a leii til ess a umra um trml veri skynsamlegri fyrir viki. - Og ef flk gaumgfir mlflutning Dawkins raun og veru, .e. rk hans fyrir guleysi, og vegur hann og metur ljsi skynsamlegra mlikvara, er g vongur um a svo veri. sta ess er einfld: Ef tlunin er a kynna sr grundvll og gildi gustrar af opnum huga og vitsmunalegum heiarleika arf ekki a lesa lengi bk Dawkins til a sj a hn er fyrst og fremst samansafn upphrpana, sleggjudma, trsnninga og rangfrslna, ar sem hfa er til tilfinninga lesandans fremur en yfirvegarar og skynsamlegrar hugunar um efni. Raunin er s a bk sinni dregur Dawkins upp skopmynd af tr og truu flki sem honum reynist auvelt a draga dr a.

Richard Dawkins er hfur runarlffringur og hefur sem slkur tt rita g vsindarit. Hitt er anna ml a Ranghugmyndin um Gu er ekki bk af eim toga. Hn hefur fyrst og fremst a geyma heimspeki og gufri bland vi runarslfri og samflagslega rni. Dawkins leitast vi a sna fram hversu skynsamleg tr og trarbrg su og meintu httu sem af eim stafi - sem a mati Dawkins er hreint ekki ltil. Hva efni varar bur bkin ekki upp yfirvegaa og skynsamlega umru. Leiti maur eftir slkri umru grpur maur tmt egar Dawkins er annars vegar, lkt og einn gagnrnandi hans komst a ori. ess sta bur bkin upp vnan skammt af heift og ltilsviringu gar trar, tras flks og trarbraga yfirleitt. Hva gi umfjllunarinnar snertir komst annar gagnrnandi Dawkins svo a ori: Ef vilt f tilfinningu fyrir v hvernig er a lesa gufrilega umfjllun eftir Dawkins getur mynda r einhvern sem skrifar bk um lffri krafti eirrar ekkingar efninu sem fst af v a lesa The Book of British Birds. annig er Alvin Plantinga, einn fremsti trarheimspekingur heims, ekki vafa um a margar af rksemdafrslum Dawkins myndu f falleinkun hvaa byrjendafanga heimspeki sem er. a segir hann ekki til a vera hinn gar Dawkins.

Rk Dawkins

egar kemur a v a gagnrna umfjllun og efnistk Dawkins arf a segja fleira en unnt er stuttri grein. En spyrja m hver su rk hans fyrir guleysi, sem andi bkarinnar bindur svo miklar vntingar vi? au eru, a v er virist, aeins ein!

bk sinni gagnrnir Dawkins hin svoklluu hnnunarrk fyrir tilvist Gus. blasu 157-158 ( frumtgfu bkarinnar) segir Dawkins a ar s um a ra grundvallarrksemdafrslu" bkarinnar og kjarnann mli snu.

Hva eru hnnunarrk fyrir tilvist Gus? Hnnunarrkin eiga sr rtur forngrskri heimspeki. au ganga t fr eirri forsendu a alheimurinn sni merki hugvitsamlegrar hnnunar. ar sem hnnuur er vinlega bak vi hnnun megi draga skynsamlegu lyktun a alheimurinn bendi t fyrir sjlfan sig og a bak vi hann s hnnuur (Gu). Hnnunarrkin hafa teki sig lkar myndir lkum tmum enda breytilegt hva teki hefur veri sem dmi um hnnun innan alheimsins. meal ess sem hefur strum auki hrifamtt hnnunarrakanna sari tmum er s vsindalega uppgtvun a tilvist alheimsins og run lfs er langt fr v a vera sjlfsagt ml. Reyndin er s a til a alheimurinn og lf innan hans geti yfirleitt ori til urfa gildi lgmla og fasta nttrunnar a falla svo skiljanlega rngt bil a a verur ekki tskrt sem tilviljun ein. Sem eitt dmi af mrgum m nefna a samkvmt treikningum elisfringsins P.C.W. Davies myndi breyting veika kjarnakraftinum sem nmi aeins einum hluta mti 10 hundraasta veldi koma veg fyrir lfvnlegan alheim.

essi stareynd hefur veri kllu fnstilling" alheimsins. ljsi hennar komst elisfringurinn Paul Davies svo a ori: gegnum strf mn hef g sannfrst um a alheimurinn er settur saman af svo undursamlegu hugviti a hann verur ekki tskrur sem afur hreinnar og klrrar tilviljunar." Margir vsindamenn fallast hnnunarrkin, eirra meal Francis Collins, sem stri GENOME verkefninu ea skrsetningu erfamengi mannsins. Eins og frgt er ori var a tiltekin tgfa hnnunarrakanna sem sannfri heimspekinginn Anthony Flew, einn hrifamesta guleysingja sustu aldar, um tilvist Gus.

Ranghugmyndinni um Gu hafnar Dawkins hnnunarrkunum eirri forsendu a hinn meinti hnnuur kalli sjlfur tskringu. S mtbra er me rum orum flgin hinni kunnu spurningu: Hver skapai Gu? essa mtbru kallar Dawkins grundvallarrksemdafrslu bkar sinnar". Hann dregur hana saman me eftirfarandi htti:

1. Ein mesta skorun mannlegrar hugsunar hefur veri s a tskra tilkomu ess sem virist vera margbrotin og lkleg hnnun innan alheimsins.

2. Hin elilega freisting er s a tla a hr s um raunverulega hnnun a ra.

3. S freisting er ekki rttmt vegna ess a hnnunarkenningin vekur strax upp strri vanda, .e. spurninguna hver hannai hnnuinn.

4. Hugvitssamlegasta og hrifamesta tskringin er darvinsk run fyrir tilstilli nttruvals.

5. Vi hfum ekki sambrilega tskringu innan elisfrinnar.

6. Vi ttum ekki a gefa upp von a elisfrin komi fram me betri tskringu, eitthva jafn hrifarkt darvinisma innan lffri.

ar af leiandi er Gu svo til rugglega ekki til.

Rkleysa Dawkins

a sem er eftirtektavert vi essa rksemdafrslu" er a niurstuna - ar af leiandi er Gu svo til rugglega ekki til" - leiir augljslega ekki af stahfingunum sem undan fara (og gildir einu hvort r su sannar ea ekki). Hr er einfaldlega um gilda rksemdafrslu a ra. Fjarlgin milli forsendanna - ef forsendur m kalla - og niurstunnar er raun slandi. Og jafnvel tt andmli Dawkins vru rkum reist gildir maur ekki vihorf me v a gilda tiltekin rk fyrir v. a kunna vel a vera annarskonar rk fyrir hendi sem rttlta a.

En fleira m finna a rksemdafrslu" Dawkins. a m efast um gildi stahfinga hans. fimmtu stahfingunni vkur Dawkins a fnstillingu alheimsins. Engin tskring er gefin henni. Sjtta stahfingin felur v ftt anna sr en tr nttruhyggjusinna. Ennfremur kallar rija stahfingin msar spurningar. Stareyndin er s a til ess a gangast vi tiltekinni tskringu er ekki nausynlegt a geta tskrt sjlfa tskringuna. A halda ru fram er rkvilla sem gjarnan er kennd vi fullkomnunarrttu. a sj allir a ef slkur mlikvari vri lagur til grundvallar tskringu yri aldrei neitt tskrt. a yrfti alltaf a tskra tskringuna. Vsindi vru hugsandi.

Hugsum okkur fornleifauppgrft. Ef g gref upp r jrinni miskonar hld, verkfri, matarhld, vopn o.s.frv. vri fyllilega rttmtt a draga lyktun a au bentu til ur ekkts hps af flki (vitsmunaverum) sem senn bjuggu hldin til (hnnuu) og notuu. a breytti engu tt g gti ekki tskrt hvaa flk etta var, af hverju a var arna fer, hvaan a kom o.s.frv.

sta ess a Dawkins telur tilvist Gus jafn lklega og raun ber vitni er ekki sst s a hinn meinti hnnuur alheimsins hljti a vera, a hans mati, a minnsta kosti jafn margbrotinn og flkinn og alheimurinn sjlfur, og v s ekki um neina tskringu a ra egar allt kemur til alls. En hvaa rk liggja eirri lyktun til grundvallar? Dawkins virist telja hana sjlfgefna. Fyrir utan a s lyktun - a hinn gulegi hnnuur hljti a vera jafn margbrotinn og alheimurinn sem hann hannar - lsir ekki hinu klassska kristna vihorfi, er hn einfaldlega ekki rtt. Dawkins tekur ekki til greina a Gu er ekki af sama toga og alheimurinn. Gu er eli snu efnislegur hugur. Gu er takmarkalaus andi n lkama. Sem slkur er Gu eins einfaldur og vera m. Hann er ekki settur saman r efnislegum hlutum. Hann er ekki bundinn tma, rmi og efni. Hann er ekki hur neinum takmrkum sem myndu kalla frekari tskringu. Gu getur vissulega haft margbrotnar hugmyndir og gert flkna hluti. En Gu er sjlfur eins einfaldur og vera m.

Segjum a starfsflagi minn vi urnefndan fornleifauppgrft hafni tskringu minni hldunum sem grafin voru upp og segi: Bddu vi. ur ekktur hpur flks?! Hva ttu eiginlega vi? a tskrir ekkert. Ef vitsmunaverur hnnuu essi hld hljta r a hafa veri a minnsta kosti jafn flknar og hldin sjlf! etta er v augljslega bull hj r sem tskrir ekkert." g bst fastlega vi v a flestir myndu tla a essi gti fornleifafringur hefi sleppt nokkrum fngum nmi snu.

egar vsa er til Gus sem tskringu veruleikanum er ekki um a ra endanlega tskringu v sem er til, einfaldlega vegna ess a Gu sr ekki tskringu. Gu er nausynlegur. Tilvist hans verur ekki tskr grundvelli einhvers annars. Ef Dawkins telur a tilvist slkrar veru s lkleg verur hann leggja fram rk fyrir v a svo s. Forsenda slkrar rksemdarfrslu getur ekki veri s a efnishyggja s snn. Hvorki Dawkins n arir hafa lagt fram frambrileg rk af eim toga. Dawkins virist ekki einu sinni tta sig v a hann urfi a fra fram slk rk.

En vandi Dawkins er meiri en svo, eins og glggt m sj mlflutningi hans. Ef veruleikanum er htta eins og Dawkins telur, ef allt er flgi blindri og tilviljunakenndri run n nokkurs markmis, a lka vi um vihorf og hugmyndir nttruhyggjusinna um lfi og tilveruna, .m.t. hans sjlfs. au eru ekkert anna en afrakstur blindrar og tilviljunarkenndrar runar. v ljsi er vands hvers vegna maur tti a fallast au. Hvaa stu hefur Dawkins sjlfur til a fallast au? Blind run efnis hefur j ekkert a gera me a sem er satt og rtt.

etta hefur lngum veri bent. Ef allt er afleiing af tilviljanakenndum rekstri atma ir a a hugsanir og skoanir mannsins eru aeins aukaafur eirrar tilviljunar. Vihorf nttruhyggjusinna eru ar ekki undanegin. Ef svo er hvers vegna ttum vi a tra v a vihorf eirra su snn og gefi rtta mynd af veruleikanum? Eins og C.S. Lewis sagi eitt sinn: g s enga stu til a tra v a ein tilviljun geti gefi rtta tskringu llum rum tilviljunum. a vri eins og a tla a hi tilviljunarkennda lag sem mjlk tekur sig egar henni er vart hellt niur r fernunni geti tskrt hvernig fernan sjlf var til og hvers vegna a helltist r henni."

Raunin er s a Ranghugmyndin um Gu gefur engar stur til a tla a Gu s ekki til, hva a tilvist hans s ranghugmynd. a er engin sta til a tra mlflutningi Dawkins. vert mti eru margar gar og gildar stur til a hafna honum.

Hr mtti sannarlega bta mrgu vi. En hva sem v lur er grundvallarrksemdafrsla" Dawkins ekki g. Dawkins gefur sr fyrirfram a efnishyggja s snn. Hann frir ekki rk fyrir v. Ef rksemdafrslu hans er tla a rttlta guleysi missir hn sannarlega marks. a sama vi um bk Dawkins heild sinni a mnu mati. Tnn umfjllunarinnar er yfirltislegur, villandi, og rkfrin er besta falli vandraleg.

Holl lesning rtt fyrir allt

Ranghugmyndin um Gu er tilfinningarungin lofra um gildi guleysis og ann meinta hjlprisveg sem vsindi bja manninum upp. Um lei er bkin miskunarlaus gagnrni tr og trarbrg ar sem llu truu flki virist skipa sama flokk sem skynsmu og httulegu. Dawkins upphefur guleysi og vsindi sem einu dyrnar a sviknu og gefandi lfi um lei og hann rst tr og tra flk sem skustu httuna sem stejar a mannkyni. Tr virist ekkert minna en rt alls ills heiminum. (Jafnvel a vri satt segi a ekkert um tilvist Gus.) a vihorf er allrar athygli vert ljsi ess a Dawkins hefur sjlfur stahft - og mjg svo rttilega, me tilliti til gulausrar efnishyggju - a eins og alheimurinn blasir vi er hann nkvmlega eins og vi er a bast ef a er, egar llu er botninn hvolft, engin hnnun, enginn tilgangur, ekkert illt og ekkert gott, aeins blint, miskunnarlaust tmlti."

En rtt fyrir a Dawkins hafi augljslega engar forsendur til ess ljsi gulausrar heimsskounar sinnar reytist hann ekki v a fella siferisdma og rekja allt illt til trar og trarbraga (enda tt ekkert illt s til hans heimi). Me v snir hann glggt fram hversu gjaldrota og mtsagnakennd gulaus heimsskoun er.

Ranghugmyndin um Gu er rmlega fjgurhundru blasna tilraun til a fylkja flki um heimsskoun.

rtt fyrir allt vona g a bkin komi var vi en altari guleysingjanna Vantr. a er full rf a eir sem vilja beina umru um tr og trml skynsamlegan farveg tti sig eirri skynsemi, rangfrslum og fordmum sem flgin eru mlflutningi bkstafstrara guleysingja bor vi Richard Dawkins. Og er ftt betra ea hollara en a lesa Ranghugmyndina um Gu.

A essu sgu m rifja upp a sem vsindaheimspekingurinn og guleysinginn Michael Ruse hafi a segja um Richard Dawkins. Ruse sagi a s mikla einfldun sem Dawkins byi upp mlflutningi snum fengi hann til a skammast sn fyrir a vera guleysingi. A mati Ruse gerir Dawkins sr alls ekki far um a skilja ea taka alvarlega au vihorf sem hann beinir gagnrni sinni a. Me v skai hann mlsta guleysingja ru fremur.

lokin er vert a minna sem eru hugasamir um vitrna" umru um trml bkina The Dawkins Delusion eftir Alister McGrath. ar er a finna mlefnalega deilu mlflutning Richard Dawkins. McGrath, sem er fyrrverandi guleysingi, er virtur prfessor gufri vi Oxford-hskla og einnig me gru lfelisfri. Bk McGraths var gefin t slenskri ingu ri 2008 undir titlinum Ranghugmynd Richard Dawkins. v miur var henni ger minni skil snum tma en efni stu til, lkt eirri bk sem hr hefur veri til umru.

* * * *

Greinina m einnig lesa www.tr.is


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband